A mund të hajë bebi speca të pjekur?
Aroma e specave të pjekur në shtator ndihet në çdo lagje. Foshnja nuk ka pse të mbetet vetëm me aromën: speci i pjekur, i përgatitur siç duhet, hyn në menynë e saj që në muajt e parë të ushqyerjes.
Përditësuar më 16 korrik 2026
Përgjigja e shpejtë
Po. Bebi mund të hajë speca të pjekur nga muaji 7-8, gjithmonë të zhveshur nga lëkura, pa fara dhe pa asnjë kripë. Në fillim jepen si pure e përzier me perime të njohura, nga muaji 8-9 si shirita të butë që bebi i mban me dorë. Speci i kuq i pjekur është i pasur me vitaminë C, e cila e ndihmon trupin të përthithë hekurin nga mishi dhe bishtajoret e të njëjtit vakt.
A mund të hajë bebi speca të pjekur?
Po, dhe më herët nga sa mendojnë shumë prindër. Speci nuk është alergjen kryesor dhe alergjia ndaj tij është e rrallë, prandaj nuk ka arsye ta shtyni pas vitit të parë. Ajo që ka rëndësi është forma: i pjekur, i zhveshur nga lëkura dhe pa kripë. Pjekja e zbut tulin e specit derisa shtypet me gjuhë, ia heq atë ashpërsinë e perimes së gjallë dhe ia nxjerr ëmbëlsinë natyrale që bebet e pëlqejnë që në provën e parë.
Muaji i gjashtë i takon pureve të para të thjeshta, prandaj speci vjen pak më vonë, rreth muajit të shtatë ose të tetë, kur foshnja ka njohur tashmë disa perime bazë. Nëse jeni ende në hapat e parë, radhën dhe parimet i gjeni te udhëzuesi për fillimin e ushqyerjes plotësuese, ndërsa vendin e specit mes perimeve të tjera e tregon faqja e perimeve për bebe.
Vitamina C e specit: aleatja e hekurit
Speci i kuq është nga perimet më të pasura me vitaminë C që kemi në treg: 100 gramë spec i kuq mban rreth 120-140 miligramë, më shumë se portokalli. Për foshnjen kjo ka një vlerë shumë praktike. Rezervat e hekurit që bebi solli nga barku i nënës fillojnë të pakësohen rreth muajit të gjashtë, dhe pikërisht hekuri është lënda që ushqyerja plotësuese duhet ta sjellë e para. Vitamina C e shumëfishon përthithjen e hekurit bimor nga i njëjti vakt.
Në praktikë kjo do të thotë se pak spec i pjekur në të njëjtën pjatë me mishin e viçit ose me thjerrëzat e bën vaktin më të vlefshëm sesa shuma e pjesëve të tij. Përveç vitaminës C, speci i kuq sjell edhe beta-karoten për sytë dhe lëkurën, pak fibra për tretjen dhe shumë ujë, çka e bën të lehtë edhe në ditët e nxehta.
Si futet speci i pjekur, hap pas hapi
- Hapi 1: Zgjidhni speca të kuq të freskët, me tul të trashë. Piqini derisa lëkura të nxihet e të fryhet, pastaj mbulojini pak minuta që avulli ta shkëpusë lëkurën.
- Hapi 2: Zhvishni lëkurën plotësisht, hiqni bishtin, farat dhe cipat e brendshme. Asnjë kripë, asnjë uthull: kjo është pika ku rruga e bebit ndahet nga ajo e sallatës së të rriturve.
- Hapi 3: Shtypeni tulin në pure dhe përziejeni një lugë çaji me një pure që bebi tashmë e njeh. Prisni 2-3 ditë dhe vëzhgoni lëkurën, barkun dhe pelenat para se ta rritni sasinë.
- Hapi 4: Kur bebi kap ushqime me dorë, rreth muajit 8-9, priteni specin e pjekur në shirita sa gishti i të rriturit. Të butë e të rrëshqitshëm, shiritat shtypen lehtë mes gishtave, prova e thjeshtë që tregon se janë të sigurt.
Speci i pjekur sipas moshës së bebit
| Mosha | Forma e duhur e specit të pjekur |
|---|---|
| 6 muajsh | Ende jo; muaji i parë u takon perimeve bazë si kungulleshka dhe karrota |
| 7-8 muajsh | Pure e specit të pjekur pa lëkurë e pa kripë, e përzier me pure të njohura ose në kashën e perimeve |
| 10 muajsh | Shirita të butë speci të pjekur si ushqim me dorë; spec i pjekur i grirë në gjellët e bebit |
| 12 muajsh | Copa më të mëdha speci të pjekur; spec i gatuar në gjellë të përbashkëta pa kripë; provë e specit të gjelbër të pjekur |
Pas kësaj moshe fëmija kalon në tryezën familjare: sallata e specave të pjekur me pak kripë, specat e mbushur dhe gjellët e dimrit vijnë ngadalë gjatë vitit të dytë. Kalimi bëhet i thjeshtë kur shija e specit është njohur që në muajt e parë.
Kujdes: lëkura, farat dhe kripa
- Lëkura hiqet gjithmonë gjatë vitit të parë. E hollë dhe elastike, nuk copëtohet me qiellzë dhe mund të rrëshqasë e tëra drejt fytit. Si njihen dhe parandalohen situatat e tilla e lexoni te udhëzuesi për rrezikun e mbytjes te bebet.
- Farat dhe cipat e brendshme hiqen bashkë me bishtin: janë të hidhura dhe acarojnë stomakun e vogël.
- Pa kripë dhe pa uthull deri në një vjeç. Specat e pjekur të sallatës familjare kriposen dhe shpesh marrin uthull, prandaj pjesa e bebit ndahet para se të vishet sallata.
- Kurrë spec djegës. Edhe gjurmët e tij në dërrasën e prerjes ose në dorë djegin. Mbajini veglat e specave djegës larg ushqimit të bebit.
Disa nga recetat me speca në libër
Ushqime të tjera që pyesin prindërit
Nga speci i pjekur rruga të çon natyrshëm te ajvari, ku përgjigjja është më e kushtëzuar, te domatja me të cilën speci piqet aq shpesh, dhe te karrota si perimja tjetër e ëmbël që bebet e duan. Lista e plotë ju pret te përgjigjet për çdo ushqim.
Pyetje të shpeshta për specat e pjekur
A guxoj t’i jap bebit speca të pjekur para një vjeçi?
Po, nga muaji 7-8, me kusht që speci të jetë i zhveshur nga lëkura, pa fara dhe pa kripë. Në fillim jepet si pure e përzier me perime që bebi i njeh, më vonë si shirita të butë që i mban vetë me dorë.
Pse duhet hequr lëkura e specit të pjekur?
Lëkura e specit është e hollë dhe elastike, nuk shtypet me gjuhë dhe mund t’i ngjitet bebit në qiellzë ose t’i rrëshqasë e paçopëtuar drejt fytit. Pas pjekjes ajo zhvishet lehtë me dorë, prandaj nuk ka arsye të lihet. Kjo vlen gjatë gjithë vitit të parë.
Speci i kuq apo i gjelbër, cili është më i mirë për foshnjen?
Për fillim speci i kuq: është më i ëmbël, më i butë pas pjekjes dhe ka rreth dyfishin e vitaminës C të atij të gjelbër. Speci i gjelbër është pak i hidhur dhe shpesh refuzohet në muajt e parë. E provoni më vonë, kur bebi ta ketë pranuar të kuqin.
A shkakton speci gazra ose probleme me barkun te bebet?
Speci i pjekur dhe i zhveshur nga lëkura tretet mirë nga shumica e bebeve. Nëse vëreni fryrje ose shqetësim barku pas vaktit, ulni sasinë për një-dy javë dhe jepeni gjithnjë të pjekur mirë, jo të gjallë. Speci i freskët i papjekur pret deri afër moshës një vjeç.
Përgatitur nga ekipi i Luga ime e parë, libri me350 receta për foshnje dhe fëmijë. Përmbajtja mbështetet në rekomandimet e OBSH-së dhe udhëzimet zyrtare të ushqyerjes për fëmijë. Njihuni me autoret →