Thjerrëzat për bebe: burimi më i lirë i hekurit
Supa e thjerrëzave gatuhet në çdo shtëpi shqiptare, dhe pikërisht ajo është një nga vaktet më të vlefshme që mund t’i ofroni foshnjes. Ja kur fillohet dhe si shmangen gazrat.
Përditësuar më 16 korrik 2026
Përgjigja e shpejtë
Bebja mund të hajë thjerrëza nga mosha 7 muajshe, të ziera mirë dhe të shtypura në pure. Fillohet me thjerrëzat e kuqe, që s’kanë lëvozhgë dhe treten më lehtë. Jepen 1-2 lugë në fillim, sepse bishtajoret mund të shkaktojnë gazra. Të kombinuara me oriz japin proteinë të plotë.
A mund të hajë bebja thjerrëza?
Po, nga mosha 7 muajshe, dhe ka arsye të fortë për të mos e vonuar. Rezervat e hekurit që bebja ka marrë në bark të nënës fillojnë të shterojnë rreth muajit të gjashtë, pikërisht kur nis ushqyerja plotësuese. Thjerrëzat janë ndër burimet më të pasura bimore të hekurit: rreth 3 miligramë për 100 gramë të ziera, më shumë se shumica e perimeve. Krahas hekurit sjellin proteinë, zink, folate dhe fibra.
Për familjet tona kjo është lajm i mirë edhe nga ana praktike. Supa e thjerrëzave është vakt i përjavshëm në Kosovë e Shqipëri, kushton pak dhe gatuhet me përbërës që gjenden gjithmonë në shtëpi. E njëjta tenxhere mund të ushqejë gjithë familjen: pjesa e bebes ndahet para se të hidhet kripa, shtypet me pirun ose kalohet në blender, dhe vakti është gati.
Nëse pyesni veten a guxoj t’i jap bebit thjerrëza kur i gatuaj për ne të tjerët, përgjigjja është po, me dy kushte: pa kripën e të rriturve dhe të ziera derisa të shtypen vetë mes gishtave.
Si futen thjerrëzat, hap pas hapi
- Hapi 1: Zgjidhni thjerrëza të kuqe, shpëlajini mirë dhe zijini në ujë pa kripë për 15-20 minuta, derisa të shkrihen.
- Hapi 2: Shtypini në pure të lëmuar dhe ofrojini bebes 1-2 lugë çaji, të përziera me një pure perimesh që e njeh.
- Hapi 3: Prisni 2-3 ditë dhe vëzhgoni barkun: pak fryrje në fillim është normale, e qara e vazhdueshme nga dhimbja nuk është.
- Hapi 4: Rritni sasinë gradualisht, kaloni te supa e trashë e thjerrëzave dhe rreth muajit të dhjetë shtoni orizin në të njëjtin vakt.
Thjerrëzat sipas moshës së bebes
| Mosha | Forma e duhur e thjerrëzave |
|---|---|
| 7-8 muajsh | Pure e lëmuar thjerrëzash të kuqe, 1-2 lugë në fillim |
| 9-10 muajsh | Supë e trashë thjerrëzash e shtypur me pirun, me perime |
| 10-12 muajsh | Thjerrëza me oriz të zier mirë, teksturë me kokrriza të buta |
| 1 vjeç e sipër | Supa e familjes me pak kripë, qofte thjerrëzash të pjekura, thjerrëza të gjelbra |
Kujdes: gazrat dhe si menaxhohen
Ankesa më e shpeshtë e prindërve pas thjerrëzave është barku i fryrë. Fibrat dhe sheqernat e patretshme të bishtajoreve fermentohen në zorrë, dhe zorrët e një foshnjeje sapo po mësohen me to. Disa rregulla e zbusin dukshëm problemin:
- Njomni dhe shpëlani. Thjerrëzat e gjelbra dhe kafe njomen 4-8 orë dhe uji derdhet; të kuqet mjafton të shpëlahen mirë para zierjes.
- Zieni plotësisht. Thjerrëza që shtypet vetë mes dy gishtave është e gatuar sa duhet. Zierja e pamjaftueshme është shkaku kryesor i fryrjes.
- Filloni me pak. 1-2 lugë në vaktin e drekës, jo në darkë, që gazrat të mos e prishin gjumin e natës.
- Hiqni shkumën gjatë zierjes dhe shmangni kombinimin me ushqime të tjera që fryjnë, si lakra, në të njëjtin vakt gjatë javëve të para.
Ushqime të tjera që pyesin prindërit
Vazhdoni me përgjigjet për fasulet, orizin dhe mishin e viçit, ose kthehuni te lista e plotë e ushqimeve. Për rregullat e përgjithshme të futjes së ushqimeve lexoni udhëzuesin për fillimin e ushqyerjes plotësuese.
Pyetje të shpeshta për thjerrëzat
Cilat thjerrëza janë më të përshtatshmet për fillim?
Thjerrëzat e kuqe. Ato janë pa lëvozhgë, zihen për 15-20 minuta dhe shkrihen vetë në pure të lëmuar. Thjerrëzat e gjelbra dhe kafe kanë lëvozhgë më të fortë, prandaj për bebet e vogla duhen zier më gjatë dhe kaluar në sitë.
A i shkaktojnë thjerrëzat gazra bebes?
Mund të shkaktojnë, sidomos në fillim. Ndihmon njomja disa orë para zierjes, shpëlarja e mirë, zierja e plotë dhe fillimi me 1-2 lugë. Me kalimin e javëve zorrët mësohen dhe fryrja pakësohet te shumica e bebeve.
A mjaftojnë thjerrëzat si zëvendësim i mishit?
Pjesërisht. Ato janë të pasura me hekur dhe proteinë, por hekuri bimor përthithet më vështirë se ai i mishit. Përthithja rritet kur në të njëjtin vakt ka vitaminë C, për shembull pak spec i kuq ose domate. Në një menu të larmishme thjerrëzat dhe mishi plotësojnë njëra-tjetrën.
Pse rekomandohet kombinimi i thjerrëzave me oriz?
Proteina e thjerrëzave është e varfër në disa aminoacide që orizi i ka me bollëk, dhe anasjelltas. Të ngrëna bashkë, në të njëjtin vakt ose gjatë së njëjtës ditë, japin proteinë të plotë, njësoj si kombinimet tradicionale supë thjerrëzash me bukë ose thjerrëza me pilaf.
Përgatitur nga ekipi i Luga ime e parë, libri me350 receta për foshnje dhe fëmijë. Përmbajtja mbështetet në rekomandimet e OBSH-së dhe udhëzimet zyrtare të ushqyerjes për fëmijë. Njihuni me autoret →