Domatja për bebe: kur, si dhe sa t'ia jepni
Domatja është baza e gjysmës së kuzhinës sonë, nga supat te salcat e makaronave. Ja kur mund ta provojë foshnja, në cilën formë dhe cilat gabime duhen shmangur.
Përditësuar më 16 korrik 2026
Përgjigja e shpejtë
Bebja mund të hajë domate që nga mosha 6 muajshe, fillimisht të gatuar në pure dhe salca perimesh. E freskëta, e pjekur mirë dhe pa lëkurë, jepet nga muaji 8-9. Nuk i shtohet kripë deri në moshën një vjeç. Domatet cherry priten gjithmonë në katër pjesë, sepse të plota janë rrezik mbytjeje.
A mund të hajë bebja domate?
Po. Nëse keni ngurruar ndonjëherë para tenxheres me pyetjen: a guxoj t’i jap bebit domate, mund të vazhdoni të qetë. Domatja nuk është alergjen kryesor dhe mund të hyjë në menynë e foshnjes që nga fillimi i ushqyerjes plotësuese. Mënyra më e natyrshme për ta filluar është e gatuar: pak domate e zier bashkë me kungulleshkën, karrotën ose orizin i jep puresë shije dhe ngjyrë pa e ngarkuar stomakun. Gatimi e zbut acidin dhe e bën domaten më të lehtë për tretjen e muajve të parë.
Nga ana ushqyese domatja sjell vitaminë C, kalium dhe likopen, pigmentin e kuq që trupi e përthith më mirë pikërisht nga domatja e gatuar. Për familjet shqiptare ka edhe një arsye praktike: domatja është kudo, nga supa e gjyshes te salca e makaronave. Një foshnje që mësohet herët me shijen e saj ulet më lehtë në të njëjtën tryezë me gjithë familjen, pa vakte të veçanta.
Si futet domatja, hap pas hapi
- Hapi 1: Zgjidhni domate të pjekura mirë, të kuqe dhe të buta në prekje. Domatet e forta e gjysmë të gjelbra janë shumë të tharta për foshnjen.
- Hapi 2: Hiqni lëkurën: prerje kryq në fund, 30 sekonda në ujë të valë, dhe lëkura zhvishet vetë. Hiqni edhe farat nëse janë të shumta.
- Hapi 3: Gatuajeni pak domate në purenë e perimeve që bebja tashmë e njeh. Filloni me 1-2 lugë dhe prisni 2-3 ditë, duke vëzhguar lëkurën rreth gojës dhe zonën e pelenës.
- Hapi 4: Nëse gjithçka është në rregull, rriteni sasinë, dhe nga muaji 8-9 provoni edhe domaten e freskët të pjekur, pa lëkurë dhe të shtypur.
Domatja sipas moshës së bebit
| Mosha | Forma e duhur e domates |
|---|---|
| 6-7 muajsh | E gatuar, pa lëkurë e pa fara, e përzier në pure perimesh |
| 8-9 muajsh | E freskët, e pjekur mirë, pa lëkurë, e shtypur me pirun; salcë e butë domateje |
| 10-12 muajsh | Copa të vogla domateje të butë pa lëkurë; makarona me salcë domatesh pa kripë |
| 1 vjeç e sipër | Domate e freskët në copa me lëkurë të butë; cherry gjithmonë në katërsh; supë domatesh familjare |
Kujdes: tri rregulla për domaten
- Domatet cherry priten në katërsh, për së gjati, deri në moshën 4 vjeçe. Të plota kanë formën dhe madhësinë që bllokon frymëmarrjen, njësoj si kokrrat e rrushit.
- Asnjë kripë deri në moshën një vjeç. Sallata me domate e kripur, turshitë dhe salcat e gatshme presin. Veshkat e foshnjes nuk përballojnë kripë të shtuar.
- Acidi i domates mund të skuqë lëkurën rreth gojës ose të përkeqësojë skuqjen nga pelena te disa bebe. Nuk është alergji dhe kalon vetë; nëse përsëritet shpesh, ulni sasinë për disa javë dhe provoni sërish.
Domatja në kuzhinën e përditshme të familjes
Pak perime i hapin foshnjes aq dyer sa domatja. E njëjta bazë domateje bëhet supë në drekë, salcë makaronash nesër dhe shtrat për perime të pjekura pasnesër. Në verë, kur domatet e vendit janë në pikun e tyre, mjafton t'i pjekni lehtë dhe t'i shtypni me pak vaj ulliri për një shoqërues që bebi mbi 8-9 muajsh e ha me gishta. Vaji i ullirit këtu nuk është vetëm shije: likopeni i domates përthithet shumë më mirë kur në pjatë ka pak yndyrë.
Disa nga recetat me domate në libër
Ushqime të tjera që pyesin prindërit
Vazhdoni me përgjigjet për spinaqin, kungullin dhe kungulleshkat dhe portokallin, ose kthehuni te lista e plotë e ushqimeve. Për parimet bazë ju ndihmon udhëzuesi për fillimin e ushqyerjes plotësuese. Ku hyn domatja mesperimeve për bebe dhe cilat vijnë më parë e tregon udhëzuesi i perimeve.
Pyetje të shpeshta për domaten
A shkakton domatja alergji te bebet?
Alergjia e vërtetë ndaj domates është e rrallë. Më e shpeshtë është skuqja e lehtë rreth gojës nga acidi, e cila kalon vetë brenda pak orësh dhe nuk kërkon ndërprerje. Nëse shfaqen urtikarie në trup, vjellje ose diarre, ndaloni domaten dhe flisni me pediatrin.
A mund t'i jap bebit domate cherry?
Po, por vetëm të prera në katër pjesë për së gjati, edhe për fëmijët mbi një vjeç. E rrumbullakët dhe e lëmuar, domatja cherry e plotë ka përmasat ideale për të bllokuar rrugët e frymëmarrjes. Kjo rregull vlen deri në moshën 4 vjeçe.
A duhet t'ia heq gjithmonë lëkurën domates?
Në muajt e parë po: lëkura nuk shtypet me gjuhë dhe mund t'i mbetet bebit në qiellzë. Praktikisht, i bëni domates një prerje kryq, e zhytni 30 sekonda në ujë të valë dhe lëkura hiqet vetë. Pas moshës një vjeç, kur përtypja është më e pjekur, lëkura e domates së butë nuk përbën problem.
A vlen salca e gatshme e domates për foshnjen?
Shikoni etiketën: shumica e salcave të blera përmbajnë kripë të shtuar, sheqer dhe ndonjëherë uthull, që nuk i duhen foshnjes. Zgjidhja më e sigurt është pureja e thjeshtë e domates pa asnjë shtesë, ose salca e bërë në shtëpi vetëm me domate dhe pak vaj ulliri.
Përgatitur nga ekipi i Luga ime e parë, libri me350 receta për foshnje dhe fëmijë. Përmbajtja mbështetet në rekomandimet e OBSH-së dhe udhëzimet zyrtare të ushqyerjes për fëmijë. Njihuni me autoret →