Perimet për bebe: nga kungulli te brokoli
Perimet janë themeli i ushqyerjes së foshnjes, por jo të gjitha futen njësoj dhe njëkohësisht. Ky udhëzues i rendit sipas muajve: nga pureja e parë e kungullit te lulet e brokolit që bebi i kap vetë me dorë.
Përditësuar më 16 korrik 2026
Përgjigja e shpejtë
Bebi mund të hajë perime që nga mosha 6 muajshe. Fillohet me kungull, karrotë dhe patate, të gatuara me avull ose të ziera dhe të bluara në pure të lëmuar, gjithmonë pa kripë. Çdo perime e re jepet veçmas me 2-3 ditë pauzë; nga muaji 7 perimet e njohura kombinohen mes tyre.
Perimet e para: kungull, karrotë, patate
Treshja e parë e perimeve zgjidhet për të njëjtat arsye si te frutat: strukturë e butë, shije e lehtë dhe tretje e thjeshtë. Kungulli gatuhet me avull për 10-15 minuta dhe bluhet në pure që rrëshqet vetë nga luga. Karrota i jep pures ëmbëlsi natyrale që bebet e duan, ndërsa patatja shërben si bazë neutrale ku më vonë përzihen perimet e tjera.
Gatimi me avull është metoda më e mirë, sepse i ruan vitaminat më shumë se zierja në ujë. Nëse zieni, përdorni pak ujë dhe shfrytëzojeni po atë ujë për ta holluar puren. Në pure shtohet edhe një lugë çaji vaj ulliri: yndyra e ndihmon foshnjen të përthithë vitaminat A, D, E dhe K të perimeve.
Perimet jeshile dhe çështja e nitrateve
Spinaqi, panxhari dhe lakra e disa tokave mund të grumbullojnë nitrate, të cilat në sasi të madhe e pengojnë transportin e oksigjenit në gjakun e foshnjes së vogël. Kjo nuk i nxjerr nga menyja, por i vendos disa rregulla: spinaqi futet zakonisht rreth muajit 8, në sasi të vogla, gatuhet i freskët dhe pureja e tij nuk ruhet e ringrohet disa herë, sepse rinxehja i rrit nitritet. Hollësitë i gjeni te faqja për spinaqin.
Brokoli dhe lulelakra nuk kanë problem nitratesh dhe futen që herët, të gatuara me avull. Ato sjellin hekur, folate dhe vitaminë C, dhe lulet e tyre kanë formë të përkryer për duart e vogla më vonë.
Nga muaji 7: kombinimet e para
Pasi bebi ka njohur 4-5 perime veç e veç, nis pjesa më e këndshme: kombinimi. Kungull me patate, karrotë me brokoli, patate me spinaq e pak vaj ulliri. Kombinimi ka dy përfitime: vaktet bëhen më të plota dhe shija e re e hidhur fshihet pas një shijeje të njohur e të ëmbël. Nga muaji 7-8 pureja nuk ka pse të jetë më krejt e lëmuar: bluajeni më trashë, me kokrriza, që bebi të mësohet me strukturën.
Nga muaji 9: perimet si ushqim dore
Kur foshnja nis të kapë sende me gishta dhe t’i çojë te goja, perimet e gatuara bëhen ushqimi ideal i dorës. Shkopinj karrote të zbutur me avull, lule brokoli të buta, kubikë kungulli e patateje të pjekur: të gjitha të gatuara aq sa të shtypen lehtë mes dy gishtave tuaj. Kjo është prova e thjeshtë e sigurisë. Perimet e forta të papërpunuara, si karrota e freskët, presin deri pas moshës një vjeçe e gjysmë.
Shija e hidhur fitohet me durim, jo me presion
Foshnjat lindin me parapëlqim për të ëmblën dhe me rezervë ndaj të hidhurës; kjo është biologji, jo kapriço. Studimet mbi shijen te fëmijët tregojnë se një perime e refuzuar pranohet mesatarisht pas 8-10 ofrimesh të qeta. Shumica e prindërve dorëzohen pas provës së dytë ose të tretë, pikërisht aty ku duhej vazhduar. Ofroni një lugë, pa detyrim dhe pa lojëra shpërqendrimi, dhe provoni sërish pas dy-tri ditësh. Fytyra e shtrembëruar e bebit nuk do të thotë kurrë më; do të thotë hera e parë.
Pa kripë deri në 12 muajsh
Rregulli më i shkelur në kuzhinat tona: pureja e bebit nuk kriposet. Veshkat e foshnjes nuk e përpunojnë dot natriumin e tepërt, dhe nevoja ditore deri në moshën 12 muajshe është nën 1 gram kripë, të cilën bebi e merr vetë nga qumështi dhe ushqimet. Pa kripë nuk do të thotë pa shije: vaji i ullirit, hudhra e zier ose pak majdanoz i japin pures karakter. Gatuani për familjen pa kripë, ndani porcionin e bebit dhe kriposni pjesën tuaj në fund.
Perimet sipas muajve
| Mosha | Perimet dhe forma e duhur |
|---|---|
| 6-7 muajsh | Kungull, karrotë, patate dhe patate e ëmbël: të gatuara me avull, pure e lëmuar me pak vaj ulliri |
| 7-8 muajsh | Brokoli, lulelakër, bizele dhe kungulleshë; kombinime dy perimesh; pure më e trashë me kokrriza; spinaqi në sasi të vogla |
| 9-10 muajsh | Copa të buta për ngrënie me dorë: lule brokoli, shkopinj karrote të gatuar, kubikë kungulli; domatja e qëruar pa fara |
| 11-12 muajsh | Pothuajse të gjitha perimet e gatuara të tryezës familjare, të prera në copa të vogla, ende pa kripë |
Disa nga recetat me perime në libër
Faqet për perimet veç e veç
Çdo perime e ka faqen e vet me hollësi: kungulli, karrota, patatja, patatja e ëmbël, brokoli, spinaqidhe domatja. Për pamjen e plotë kthehuni te lista e ushqimeve.
Pyetje të shpeshta për perimet
Me cilën perime të filloj në muajin e gjashtë?
Kungulli është zgjedhja më e sigurt: i butë, i ëmbël dhe shumë i lehtë për t’u tretur. Menjëherë pas tij vijnë karrota dhe patatja. Të treja zihen ose gatuhen me avull dhe bluhen në pure të lëmuar, pa kripë dhe pa erëza.
Bebi e pështyn brokolin çdo herë. Ta heq nga menyja?
Jo, vetëm mos e detyroni. Studimet e shijes te foshnjat tregojnë se një ushqim i ri i hidhur pranohet mesatarisht pas 8-10 provash të qeta, të shpërndara në ditë të ndryshme. Ofrojeni në sasi të vogël, pa presion, dhe kombinojeni me një perime të ëmbël si karrota.
Pse nuk i hidhet kripë pures së perimeve për bebe?
Veshkat e foshnjes nuk përballojnë dot natriumin e tepërt: deri në moshën 12 muajshe bebi ka nevojë për më pak se 1 gram kripë në ditë dhe këtë e merr nga qumështi dhe ushqimi vetë. Gatuani pa kripë dhe ndajeni porcionin e bebit para se ta kriposni pjesën e familjes.
A vlejnë perimet e ngrira për ushqimin e bebit?
Po. Perimet ngrihen pak orë pas vjeljes dhe i ruajnë vitaminat shumë mirë, shpesh më mirë se perimet e freskëta që kanë ditë në raft. Zgjidhni paketime pa kripë e pa salca, gatuajini plotësisht dhe mos e ringrini një produkt të shkrirë.
Përgatitur nga ekipi i Luga ime e parë, libri me350 receta për foshnje dhe fëmijë. Përmbajtja mbështetet në rekomandimet e OBSH-së dhe udhëzimet zyrtare të ushqyerjes për fëmijë. Njihuni me autoret →