Gjatësia e fëmijëve sipas moshës: tabela dhe si lexohet

Sa i gjatë duhet të jetë bebi në 6 muaj apo fëmija në 3 vjeç? Kjo faqe jep vlerat mesatare të OBSH-së për gjatësinë nga lindja deri në 5 vjeç, shpjegon si matet saktë (shtrirë deri në 2 vjeç, në këmbë më pas), sa centimetra pritet të shtohen çdo vit dhe çfarë e ndikon vërtet gjatësinë.

Përditësuar më 16 korrik 2026

Luga ime e parë350 receta për bebe dhe fëmijë, 19,90 € me pagesë në dorëzim

Porosit librin

Tabela e gjatësisë 0-12 muajsh

Vlerat më poshtë janë mesataret (mediana) e kurbave të rritjes së OBSH-së për gjatësinë e foshnjës, djem dhe vajza, nga lindja deri në 12 muajsh. Në këtë interval matja bëhet shtrirë, prandaj shifra quhet gjatësi trupore dhe jo lartësi:

Shikoni hapat mes rreshtave: nga lindja në muajin e tretë shtohen rreth 11 cm, nga muaji i nëntë në të dymbëdhjetin vetëm rreth 3.7 cm. Rritja në gjatësi nuk ndalet, por ngadalësohet vazhdimisht brenda të njëjtit vit.

Tabela e gjatësisë 1-5 vjeç

Pas ditëlindjes së dytë matja kalon nga shtrirë në këmbë. Vlerat e OBSH-së për moshat 1 deri 5 vjeç janë këto:

Diferenca mes djemve dhe vajzave në këto vite është e vogël, rreth 1 deri 1.6 cm, dhe ngushtohet edhe më shumë drejt moshës 5 vjeç. Nëse ju duhen gjatësia dhe pesha përkrah njëra-tjetrës në të njëjtën tabelë, i gjeni te tabela e peshës dhe gjatësisë sipas moshës.

Si matet saktë gjatësia: shtrirë deri në 2 vjeç, në këmbë më pas

Deri në moshën 2 vjeç fëmija matet shtrirë, në një dërrasë matëse me kokën te pjesa fikse dhe këmbët e shtrira nga një ndihmës i dytë. Foshnja nuk qëndron dot drejt në këmbë, prandaj matja në pozicion vertikal do të dilte më e shkurtër dhe e pasaktë. Pas 2 vjetësh matja bëhet në këmbë, me thembra, shpinë dhe kokë të mbështetura te muri ose te stadiometri.

Të dyja metodat nuk japin të njëjtën shifër. Matja shtrirë del mesatarisht rreth 0.7 cm më e madhe se ajo në këmbë, sepse shtylla kurrizore nuk ngjeshet nga pesha e trupit. Pikërisht për këtë kurbat e OBSH-së e ndërrojnë metodën në 2 vjeç dhe e korrigjojnë vlerën kur kalohet nga njëra te tjetra. Nëse fëmija juaj duket sikur ka "humbur" gjatësi mes dy kontrolleve rreth kësaj moshe, shkaku i parë për t'u kontrolluar është ndryshimi i metodës, jo rritja.

Matja në shtëpi me metër dhe shënim me laps mbi mur është e pasaktë me 1 deri 2 cm në mënyrë të lehtë: mjafton koka e anuar, flokët e ngritur, këpucët në këmbë ose fëmija që lëviz. Për këtë arsye shifrat që kanë vlerë janë ato të marra në kontrollin e rregullt te pediatri, gjithmonë me të njëjtën teknikë dhe të vendosura në të njëjtën kurbë.

Sa shpejt rritet fëmija: ritmi sipas moshës

Viti i parë është periudha më e shpejtë e gjithë fëmijërisë. Nga rreth 50 cm në lindje, foshnja arrin rreth 75 cm në ditëlindjen e parë, pra shton rreth 25 cm, gjysmën e gjatësisë me të cilën lindi. Në vitin e dytë ritmi përgjysmohet në rreth 12 cm. Nga viti i tretë e tutje stabilizohet rreth 5 deri 7 cm në vit.

Rritja nuk vjen në rrjedhë të njëtrajtshme. Fëmijët rriten me kërcime të shkurtra, disa javë pa ndryshim dhe pastaj 1 deri 2 cm brenda pak ditësh, shpesh të shoqëruara me gjumë më të gjatë dhe oreks më të madh. Prandaj matja çdo javë krijon vetëm ankth. Në vitin e parë ndjekja bashkë me peshën ka më shumë kuptim, dhe si lexohet ajo e kemi shpjeguar te pesha e bebes sipas muajve.

Çfarë e përcakton gjatësinë e fëmijës

Gjenetika peshon më shumë se çdo faktor tjetër. Gjatësia e nënës dhe e babait shpjegon pjesën më të madhe të gjatësisë përfundimtare, prandaj një fëmijë i shkurtër me prindër të shkurtër zakonisht thjesht po ndjek kurbën e vet familjare dhe nuk ka asgjë për të korrigjuar.

Ushqyerja vjen e dyta dhe është faktori mbi të cilin prindi ka ndikim të drejtpërdrejtë. Proteina, kalciumi, vitamina D, hekuri dhe zinku janë lëndët që përdoren nga kockat në rritje. Mungesat e gjata, jo një javë me oreks të dobët, janë ato që lënë gjurmë në kurbë.

Gjumi ka rol praktik: hormoni i rritjes çlirohet kryesisht gjatë gjumit të thellë të natës, prandaj një ritëm i qëndrueshëm gjumi ndihmon. Së fundi, sëmundjet e shpeshta ose kronike dhe problemet e përthithjes së ushqimit e ngadalësojnë përkohësisht rritjen, e cila zakonisht rikuperohet pasi shkaku zgjidhet. Lindja para kohe kërkon një lexim tjetër të tabelës: te foshnjat e parakohshme mosha korrigjohet sipas javëve të munguara, dhe këtë korrigjim e bën pediatri.

Ushqyerja që mbështet rritjen në gjatësi

Pas muajit të gjashtë, kur qumështi vetëm nuk mjafton, cilësia e vakteve fillon të ndihet edhe te kockat. Mishi, peshku, veza dhe bishtajat japin proteinë dhe hekur. Kosi, djathi dhe qumështi japin kalcium. Vaji i ullirit shton dendësinë kalorike pa rritur sasinë në lugë, gjë që ka rëndësi kur fëmija ha pak. Peshqit e yndyrshëm dhe vezët sjellin vitaminë D, ndërsa suplementin e vitaminës D e cakton gjithmonë pediatri. Sa duhet të hajë bebi në secilën moshë e kemi përmbledhur te sa duhet të hajë bebi.

Kur ia vlen të flisni me pediatrin

Një matje e vetme nën mesatare nuk është arsye shqetësimi. Ajo që ndiqet është rrjedha e kurbës nëpër kontrolle. Bisedoni me pediatrin kur kurba e gjatësisë rrafshohet për muaj të tërë, kur fëmija zbret nga një vijë percentile te një më e ulët në matje të njëpasnjëshme, kur rritja vjetore bie dukshëm nën ritmin e pritur për moshën, ose kur gjatësia ngec bashkë me peshën dhe fëmija duket i lodhur dhe pa oreks. Diferenca e madhe mes gjatësisë së fëmijës dhe gjatësisë së prindërve është gjithashtu arsye për ta përmendur në kontroll.

Kurba e rritjes te pediatri mbetet e vetmja referencë që vlen, sepse aty matjet janë të njëjta nga hera në herë dhe lexohen bashkë me peshën, perimetrin e kokës dhe zhvillimin e përgjithshëm. Për një krahasim të shpejtë të peshës sipas moshës dhe gjinisë mund të përdorni kalkulatorin e peshës së bebes, dhe për zhvillimin muaj pas muaji, me vaktet tipike të secilës fazë, shihni bebi muaj pas muaji.

Pyetje të shpeshta për gjatësinë e fëmijëve

Përgatitur nga ekipi i Luga ime e parë, libri me350 receta për foshnje dhe fëmijë. Përmbajtja mbështetet në rekomandimet e OBSH-së dhe udhëzimet zyrtare të ushqyerjes për fëmijë. Njihuni me autoret →